با ظهور هوش مصنوعی و گسترش روزافزون تعاملات میان نرمافزارها، نیاز به زیرساختی که اجازه دهد ماشینها بدون دخالت انسان و بدون نیاز به حساب بانکی سنتی پرداختهای خرد انجام دهند، بیش از پیش احساس میشد. در همین راستا، «بنیاد x402» به طور رسمی فعالیت خود را آغاز کرده است. این کنسرسیوم متشکل از ۴۰ شرکت بزرگ فناوری و مالی از جمله ویزا، مسترکارت، ریپل، گوگل، آمازون و استرایپ است که قصد دارند استانداردی برای پرداختهای بومی اینترنت تعریف کنند.
احیای یک کد فراموششده برای آینده مالی
این پروتکل در واقع پاسخی به یک نقص ۳۰ ساله در معماری اینترنت است. توسعهدهندگان وب در ابتدای شکلگیری اینترنت، کد وضعیت «402» را با عنوان «پرداخت الزامی است» (Payment Required) رزرو کرده بودند، اما به دلیل محدودیتهای سیستمهای پرداخت سنتی و کارمزدهای سنگین، این کد هرگز کاربردی نشد و وب به سمت مدلهای مبتنی بر تبلیغات و اشتراک پیش رفت. اکنون با استفاده از فناوری بلاکچین، پروتکل x402 این شکاف تاریخی را پر کرده است. در این مدل، سرورها میتوانند در پاسخ به درخواستهای کاربران، تقاضای پرداخت کنند و کلاینتها (مانند ایجنتهای هوش مصنوعی) بلافاصله مبالغ خرد را از طریق استیبلکوینهایی مانند USDC پرداخت میکنند.
چرا ایجنتهای هوش مصنوعی به این پروتکل نیاز دارند؟
بزرگترین چالش ایجنتهای هوش مصنوعی این است که نمیتوانند حساب بانکی باز کنند، چک اعتباری بگذرانند یا قراردادهای پیچیده نرمافزاری امضا کنند. پروتکل x402 این سد را شکسته است؛ چرا که ایجنتها میتوانند بدون نیاز به هویت انسانی یا رابطه پیشین، تراکنشهای آنچین را مستقیماً امضا و تسویه کنند. شرکتهایی مانند گوگل و کلودفلر هماکنون این فناوری را در ابزارهای ایجنت خود ادغام کردهاند.
آمارها چه میگویند؟
بر اساس دادههای اخیر، این پروتکل در ۳۰ روز گذشته حدود ۷۵ میلیون تراکنش را پردازش کرده که مجموع ارزش آنها به ۲۴ میلیون دلار میرسد. میانگین هر تراکنش حدود ۳۲ سنت است که گویای موفقیت این مدل در تسهیل پرداختهای «میکرو» (خرد) است؛ مبالغی که شبکههای سنتی کارتهای اعتباری به دلیل کارمزدهای بالا، عملاً قادر به پردازش سودآور آنها نیستند. اگرچه این حجم از تراکنش در مقایسه با تراکنشهای روزانه غولهای پرداخت ناچیز به نظر میرسد، اما آغاز به کار رسمی این نهاد با حمایت بزرگترین نامهای صنعت مالی، نشاندهنده تغییر مسیر جدی دنیای وب به سمت اقتصاد ماشینمحور است.
